Lenteakkoord

Published by:

Veel vragen kreeg ik over het klimaatakkoord dat is bereikt in Parijs. “Dat is zeker wel een lente-teken, hè?” kijken mensen me dan hoopvol aan. Lente, zou kunnen. Of toch eerder zomer?
In De Seizoenen van de Tijdgeest beschrijf ik hoe de tijdgeest zo om de vijf à zes jaar omslaat. Lente, dat is de tijdgeest van pioniers, kleine groepen die de norm ter discussie stellen, iets nieuws op de kaart zetten, taboes doorbreken. Het is al even lente in de tijdgeest. De omslag vond al rond 2012 plaats. Kijk naar de vele nieuwe maatschappelijke coöperaties, de mensen die binnen de zorg (Buurtzorg!) of het onderwijs (hoeveel initiatieven zijn er ondertussen niet..?) de bestaande orde flink hebben opgeschud. Ik merk het tijdens lezingen: de zaal is er nu massaal van overtuigd dat verandering broodnodig is – en snel moet komen. Een enorm verschil met vier jaar geleden!
Een lente-icoon in het klimaatdebat is in mijn ogen Stichting Urgenda. Zij wonnen het proces over overheidsmaatregelen rondom het klimaat, dit jaar. Daar hebben ze jaren hard aan gewerkt. Het klimaatakkoord is zeker een hoopvolle doorbraak. De massale omarming ervan is echter eerder het logische gevolg van alle pioniers, de actiegroepen die de afgelopen jaren zo hard hebben gestreden en de wetenschappers die geduldig bleven uitleggen dat de klimaatsceptici toch echt ongelijk hebben gehad. Zomer, dat is de tijd dat een breed deel van de samenleving(en) het vernieuwende gedachtegoed omarmen en naleven: zomer is de tijdgeest van de implementatie. Leve het klimaatakkoord, dat sowieso. Lente op weg naar zomer, zullen we het zo zien?

e6929bb9-f4e7-4968-8b64-9a7fa831fb21

De zesde TrendRede

Published by:

Begin 2010 werd ik genomineerd als Trendwatcher van het jaar. Op het feest ter ere van de uitverkiezing kwam ik spontaan op het idee van een TrendRede, een gezamenlijk verhaal van alle trendwatchers. Daarmee zouden we Nederland positieve toekomstinspiratie kunnen bieden – en daar was ook in 2010 al behoefte aan. Een rondje bellen later had ik de eerste tien mensen bij elkaar. En wat een feest bleek het te zijn, ‘om niet’ samenwerken, bijeenkomen, praten, discussiëren, brainstormen en langzaamaan iets moois zien ontstaan.. Ieder jaar, wanneer ik uiteindelijk, tegen de deadline aan, zo snel mogelijk zit te tikken aan de tekst en ik door de rede de trends niet meer zie, bedenk ik me weer dat er eerst niks was, dat toch maar mooi uit een enkel idee een groeiend fenomeen kan ontstaan. Ik geniet er nog steeds van hoe de betekenis van de TrendRede toeneemt, hoe mensen er bijvoorbeeld enthousiast mee zwaaien als ik voor een lezing kom. En me half vragen, half opdragen, volgend jaar toch echt weer opnieuw met een versie te komen.
Ben je nieuwsgierig naar de zesde TrendRede? Schrijf je dan NU in, voordat de zaal vol zit. We presenteren hem op 12 januari, in Pakhuis de Zwijger dit keer, te Amsterdam. Ik hoop je daar te zien.

Chaos en Controle – naar een Constructief gesprek..

Published by:

Verleden week bezocht ik de tentoonstelling van Levi van Veluw in Marres, een kunstcentrum in Maastricht. Een unieke gebeurtenis. Van Veluw besloot om niet zijn werk op te hangen of in een kaal zaaltje te tonen, maar om het gehele pand onder handen te nemen. Het gevolg: je wordt door de voordeur binnengelaten in een donkere ruimte en moet zelf, zoekend, je weg vinden door het gebouw, van kamer tot kamer, het hele gebouw is één groot zintuiglijke ervaring – en bevreemding – geworden.
Spannend. En overweldigend. En het zegt, zoals alle goede kunst, ook iets over de tijdgeest. De zoektocht naar controle, de chaos die we willen bedwingen, wat nooit helemaal zal lukken.. En over de kunst zelf, zo zegt Marres: ‘Tien, vijftien jaar lang was het ‘discursieve’ belangrijk in de hedendaagse kunst: theorievorming, discussiëren. Niet dat dat verkeerd is, maar wij willen ook andere zaken onderzoeken.’ Precies op het moment dat steeds vaker het debat zelf ter discussie staat: voldoet het nog wel? Moeten we niet een andere vorm van meningsuitwisseling ontdekken? Meer onze zintuigen gebruiken dan wat we als zogenaamd bewezen hebben doorgekregen via sociale media? Misschien van debat naar constructief gesprek? Levi van Veluw maakt spannende kunst die iets te melden heeft. Je kunt na een kwartier alweer buiten staan, of je kunt neerzijgen in de ‘Space Odyssey’ achtige blauwe gloed van een van de kamers. En tot de conclusie komen dat er geen echte muren meer zijn. Net als plafonds. En vloeren. Stof tot nadenken, vond ook De Volkskrant.

quantum jump

Published by:

Soms staan er berichten in de krant waarvan je weet dat ze de toekomst mede gaan bepalen, zonder dat je nog direct snapt waarom en hoe. In Delft is nu bewijs gevonden dat een deeltje geen bolletje is maar eerder een vaag soort golf. Begrijpt U? We bestaan dus eigenlijk uit golven, zou je kunnen zeggen. Een bericht om eens goed over te reflecteren, bij een kop thee of de stamtafel.

Schermafbeelding 2015-10-22 om 15.00.33
Schermafbeelding 2015-10-22 om 14.54.11

Meten creëert zijn eigen weten

Published by:

Om gegevens te verzamelen, de waarheid te benaderen en contact te houden met de werkelijkheid, hebben we meetinstrumenten ontwikkeld en geven we waarde aan bepaalde uitkomsten. In het nieuws kom ik steeds meer berichten tegen die vertellen hoe we onze eigen protocollen en procedures haten – omdat die een eigen leven zijn gaan leiden en hier en daar faliekant ontsporen. We denken iets te meten, maar wat we doen is onze eigen werkelijkheid creëren. Die van de cijfers, niet die van de mensen. Of dat nu over kinderen en CITO-scores gaat (die gebruikt worden om scholen te evalueren, waardoor die gaan lesgeven op de score..) of over landen en ratings (zie hieronder). Er bestaan geen waardevrije metingen. Ieder meten creëert zijn eigen weten. Goed om te weten.. Naast meetinstrumenten hebben we betekenisanalyse nodig. Laat dat nu net een trend zijn. Niet alle waarden zijn te monetariseren. Soms moet je de menselijke maat gewoon zelf in je hoofd houden.

Schermafbeelding 2015-10-05 om 09.48.46

Let’s start a revolution sitting still..!

Published by:

Op 17 september hield ik een praatje op TedX Arnhem, over de BetekenisRevolutie. Geweldig georganiseerd door louter vrijwilligers. Wat een warmte en sfeer creëerden die. Met plezier nam ik daarom alle beperkingen van de Amerikaanse moederorganisatie voor lief: spreken in het Engels en mijn verhaal inperken tot precies 15 minuten.. Dat is best even doorpraten. Mensen die willen zien hoe dat gaat, kunnen nu op Youtube kijken, link hieronder.
In mijn verhaal – het begint wat plompverloren doordat de eerste drie zinnen verloren zijn gegaan – vertel ik hoe we op level 3 zijn aangekomen. We hebben goden en koningen geknecht, autoriteiten bevochten. Gefeliciteerd, we zijn eindelijk het centrum van ons eigen universum. Wat nu? Dat blijkt nog flink moeilijk voor veel mensen. Betekenis is een spier, je moet hem trainen. Hoe? Dat vertel ik in de video. Je mag je misschien een druppel op een gloeiende plaat voelen, wat als jouw druppel precies valt waar die nodig is?
The Revolution of Meaning needs You! Join..!

BetekenisRevolutie

Published by:

Mijn jongste presentatie draait om de BetekenisRevolutie die plaatsvindt in Nederland. In de Volkskrant van vanmorgen kwam ik achter elkaar drie voorbeelden tegen. 1. Het aantal managers daalt. Hoewel sommige deskundigen denken dat dit tijdelijk is, blijkt uit de gegeven voorbeelden dat veel bedrijfseigenaren overtuigd zijn dat ze hun personeel meer zelfsturing moeten bieden. Vanaf de basis moeten mensen betekenis kunnen toevoegen aan hun werk, niet de voorgekookte lijnen van boven volgen als die niet passen.
2. Het CBS heeft dit jaar voor het eerst naast welvaart ook het welzijn van groepen gemeten. Lijkt een kleine stap, maar is in feite een revolutie. Je kunt mensen wel laten stijgen in welvaart, maar wanneer bijvoorbeeld de toegang tot gezondheidszorg sterk wordt belemmerd, wat is dan de betekenis van die welvaart?
3. Kickstarter laat miljoenen liggen, gaat niet de beurs op maar wordt een Public Benefit Company. Hulde. Er is niets tegen winst maken, zeggen de oprichters, maar alleen als we de samenleving beter hebben gemaakt. Kijk, dat is nu pure BetekenisRevolutie!

Schermafbeelding 2015-09-23 om 10.32.36

Schermafbeelding 2015-09-23 om 10.19.57

Schermafbeelding 2015-09-23 om 10.18.17

Tijdgeest en Kunst

Published by:

In mijn boek De Seizoenen van de Tijdgeest leg ik uit dat tijdgeest in golven komt en dat we zo om de vijf à zes jaar een omslag meemaken. Dat illustreer ik altijd graag met voorbeelden uit de populaire cultuur (film, muziek, televisie) omdat die het snelst meebewegen met de tijd. Maar ook aan moderne kunst wijd ik een hoofdstuk. En dus aan het werk van Erwin Olaf, een fotograaf die ik hoog heb zitten. Zijn werk reflecteert de tijdgeest zo mooi en binnen ieder seizoen weet hij krachtige beelden te maken. De laatste (winterse) jaren veel verstild werk vol referenties aan oude schilderkunst, bijvoorbeeld. Zie Grief, hieronder, uit 2007. Maar nu hangen er op de fotobeurs Unseen ineens twee werken van hem die me diep raakten om hun engagement, hun krachtige statement. Anger en Tamed heten ze en zijn een reflectie op de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo. Olaf in de Volkskrant: “iedereen gaat over tot de orde van de dag en schikt een beetje op. Langzaam maar zeker worden ons de normen van een ander opgedrongen.” Zoals bij zoveel goede kunst zie ik meerdere lagen in de foto’s. Ze raakten me in ieder geval. Steeds vaker zie ik weer engagement in de kunst. Dat past bij de tijdgeest. En Erwin Olaf heeft zijn hele carrière al laten zien dat hij de tijdgeest goed in de vingers heeft.
Schermafbeelding 2015-09-21 om 21.27.38 Erwin Olaf: Grief (2007)

Schermafbeelding 2015-09-19 om 15.15.41 Erwin Olaf: Tamed (2015)

Daan de Kraker

Published by:

Daan Roosegaarde is ondertussen onze nationale troeteldesigner/kunstenaar/entrepreneur. Hij zoekt naar oplossingen die daadwerkelijk betekenis hebben. Ketenkraken, het is het thema van 2015 en zijn nieuwste project is er weer een uitstekend voorbeeld van. Smogvrije ruimtes maken met behulp van een toren die fijnstof en andere viezigheid uit de lucht filtert.
‘Binnen de beauty en de bullshit van het dagelijkse leven moet je jouw ruimte claimen’, is een van zijn uitspraken. Dat doet hij goed, door zelfs van bullshit beauty te maken: uit fijnstof maakt hij ringen en manchetknopen. Je kunt ze kopen door zijn project te crowdfunden. Zoals dat hoort bij een geweldig idee, is het al overtekend. Daan de Kraker maakt zijn toren, hij staat al in Rotterdam, maar een verbeterde versie gaat straks de wereld rond..
NRC wijdt er een artikel aan vandaag.